علم تغذيه(تغذيه كودكان و نوجوانان)

[mehr asa]

چاقی کودکان در 20 ساله گذشته امری نگران‌کننده بوده است.

چرا که همین کودکان چاق هستند که بزرگسالانی بیمار خواهند بود و جامعه‌ای بیمارتر را تشکیل می‌دهند




* برای کودک خود قانون بگذارید.کودک باید سر ساعت مشخص غذا بخورد و غذای سالمی که شما برایش تهیه کرده‌اید مصرف کند.

* او را از مضرات میان‌وعده‌های شیرین یا غذاهای چرب و شور مطلع کنید و کمتر او را به مکان‌هایی ببرید که این غذاها را آماده می‌کنند.


* مقدار زیادی غذای سالم مثل میوه و سبزیجات خام خوب شسته شده،کراکت‌های کم‌چرب‌،ماست و شیر برایش تهیه کرده و آنها را در وسط روز در اختیارش بگذارید.


* به کودکان اجازه دهید تا وقتی اشتها دارند غذا بخورند خود تصمیم بگیرند چه‌قدر بخورند.


* کودکان را تشویق کنید بیشتر میوه و سبزی بخورند.عادت به خوردن میوه و سبزی باید از کودکی شروع شود.


* هرگز برای کودکان بستنی‌های نخرید که چربی‌ شیر آن بیش از یک درصد باشد.مخصوص این بستنی‌ها را به کودکان زیر 5 سال ندهید.مگر اینکه با اجازه پزشک باشد.در این سن کودکان نیاز به مصرف کالری بیشتری دارند.


* از کودکان بخواهید در آماده کردم غذا به شما کمک کنند.کودکان غذایی که خود آماده کرده‌اند را بیشتر دوست دارند و از خوردن آن لذت می‌برند.


* به غذای کودک نمک و شکر اضافی و غیرضروری نریزید.


* کودکان را عادت ندهید تا نمک یا شکر یا قند زیاد به غذای خود اضافه کنند.


* به کودکان زیر دو سال همه مغزها را ندهید.چرا که ممکن است در گلوی آنها گیر کرده و سبب خفگی آنها شود.مصرف کره بادام‌زمینی و بادام زمینی زمانی مضر نیست که کودک به آن حساسیت نداشته باشد.· کودکان را مجبور نکنید بیش از آنچه می‌خواهند غذا بخورند.


* از غذا به عنوان رشوه برای کودک استفاده نکنید.


* کودکان را به خاطر خوردن هر نوع غذایی تنبیه و خجالت‌زده نکنید.بلکه او را از مضرات آن غذا آگاه کنید.


* نان و کراکر همراه با کره بادام‌زمینی،پنیر کم‌چرب،ماهی تن یا ساردین


* کیک آماده شده با آرد برنج و بادام‌زمینی.


* میوه‌های تازه و خشک


* ماست


* تکه‌های هویج، کاهو، کلم و گوجه‌فرنگی ذرت بو داده


* غلات صبحانه


* آب، شیر و آب‌میوه و چای کم‌رنگ

[AhUyE TaNhA]

رشد كودك به‌خصوص در سه سال اول زندگي بسيار حايز اهميت است و پايش رشد، راهي براي ارزيابي آن است؛ به طوري كه وقتي روند رشد بچه مطلوب نباشد، يعني نمودار رشدش افقي يا نزولي شود، نشانگر وجود ضعف و كمبود در اوست. اين به آن معني است كه كودك آمادگي ابتلا به بيماري‌ها را دارد.



وقتي بچه‌اي سوء‌تغذيه داشته باشد، بيمار شده و بيماري او طولاني‌تر مي‌شود، در حقيقت سريع بهبود پيدا نمي‌كند و به همين دليل بي‌اشتها مي‌شود. دوباره اين بي‌اشتهايي سوء‌تغذيه او را تشديد مي‌كند و اين زنجيره سبب مي‌شود كه كودك ناتوان‌تر شود.

شايد ديده باشيد برخي خانواده‌ها بچه‌هايي دارند كه هميشه مريض هستند و مادر گله از بي‌اشتهايي كودك مي‌كند. كمبودهايي مثل كمبود روي و كمبود آهن ممكن است موجب بي‌اشتهايي طفل باشد، بنابراين دادن غذايي كه منابع مواد معدني يادشده هستند، مي‌تواند كمك‌كننده باشد. در دوره نقاهت نيز بايد وعده‌هاي غذايي او را بيشتر كرد تا وزن از دست رفته جبران شود.

در اين دوران كودك اشتهاي بيشتري دارد و مادر بايد مراقب باشد از اين فرصت استفاده كند زيرا كودكاني كه مورد بي‌توجهي قرار مي‌گيرند، هميشه ضعيف و مستعد ابتلا به بيماري‌هاي متعدد هستند.

يادتان باشد كه محروم كردن كودك از شير مادر، زود يا دير شروع كردن غذاي كمكي، ندادن غذاي كافي و مفيد به او، بيماري كودك، مسايل عاطفي و رواني، رعايت نكردن مسايل بهداشتي و استفاده از آب ناسالم از مهم‌ترين علل تأخير رشد اين گروه سني است.

بررسي‌هاي ما نشان مي‌دهد كه بچه‌ها معمولا از 6 ماهگي به بعد دچار مشكل تغذيه‌اي مي‌شوند، يعني كم‌كم منحني رشد افت پيدا مي‌كند و نزولي مي‌شود، علت آن هم استفاده نادرست از غذاي كمكي است. اگر مادري كه غذاي كمكي را شروع مي‌كند، آن را به مقدار زياد و براي چند وعده درست كند، ولي آن را در محيط سالم نگه ندارد، مصرف آن، بچه را دچار اسهال خواهد كرد.

پس كودكان تا 6 ماهگي فقط بايد شير مادر بخورند، بعد از 6 ماهگي اگرچه هنوز غذاي اصلي كودك شير مادر است ولي شير مادر به تنهايي نمي‌تواند نيازهاي طفل را برآورده سازد بنابراين نياز به غذاي كمكي نمايان مي‌شود. پس غذاها بايد به ترتيب وارد برنامه غذايي كودك شوند.

فقط فراموش نكنيد كه حجم معده كودك كوچك است و به همين دليل در هر بار ميزان محدودي غذا مي‌تواند بخورد. از طرفي، رشد جسمي كودك سريع و نياز وي به مواد مغذي زياد است. به بيان ساده‌تر، غذاي كمي كه كودك در هر وعده مي‌تواند استفاده کند بايد ارزش غذايي بالايي داشته و حاوي مواد مغذي مورد نياز براي رشدش باشد.




منبع : سلامت

[ali_shiraz1990]

آدامس جويدن در کودکان

"باز هم آدامس تو قورت دادي؟" شما هفته ‌اي چند مرتبه اين حرف را به دختر کوچولو يا پسر کوچولوي تان مي ‌زنيد؟ بچه‌ها عاشق آدامس جويدن ‌‌اند و ترک اين عادت براي شان دشوار است ولي دندانپزشکان جويدن برخي آدامس‌ها را براي سلامت دندان‌ ها مفيد مي ‌دانند. اين روزها آدامس‌ هايي در سوپرمارکت‌ها پيدا مي‌ شود که نه تنها براي دندان‌ کودکان مضر نيستند بلکه به سلامت آنها کمک هم مي‌ کنند: آدامس‌هاي بدون قند، فلورايد دار و حتي آدامس‌هاي ضد پوسيدگي جديد.
وقتي به يک فروشگاه مي ‌رويد مي‌ مانيد از بين اين همه مارک تجارتي مختلف براي آدامس کدام يک را براي فرزندتان بخريد. ما انواع بدون قند" Sugar- free " را به شما توصيه مي‌ کنيم. آدامس‌هاي بدون قند، درواقع بدون قند و شکر نيستند بلکه از شيرين کننده‌ هاي مصنوعي براي شيرين کردن آن ها استفاده شده است. اين قندهاي مصنوعي به وسيله باکتري ‌هاي توليد کننده پوسيدگي دندان تخمير نمي ‌شوند، در نتيجه اسيدي در دهان توليد نمي ‌شود و دندان کوچولوي شما به اصطلاح کرم نمي ‌خورد. آدامس‌هاي داراي قند معمولي به دليل تماس طولاني و نزديک با دندان‌ ها بسيار پوسيدگي ‌زا هستند اما آدامس ‌هايي که با شيرين کننده ‌هاي مصنوعي مثل "زايليتول" شيرين شده باشند نه تنها پوسيدگي ‌زا نيستند، بلکه با تحريک بزاق به دوباره‌ سازي ميناي دندان کمک مي ‌کنند. محققان مي‌ گويند آدامس‌هاي زايليتول کالري پايين ‌تري هم دارند و باعث چاقي هم نمي ‌شوند.

بعد از غذا بجويد

دندانپزشکان به بسياري از افراد توصيه مي ‌کنند پس از هر غذا، آدامس بجوند. اگر کودک شما آدامس جويدن را مانند بزرگسالان ياد گرفته و آداب و رسوم آن را مي ‌داند، شما مي‌ توانيد اين توصيه را هم به او داشته باشيد. جويدن آدامس باعث افزايش ترشح بزاق مي‌ شود و يکي از وظايف بزاق شستشوي دندان‌ ها از باقيمانده موادغذايي است بنابراين جويدن آدامس پس از خوردن غذا از باقي ماندن ذره‌هاي غذايي در سطوح دندان‌ ها و بروز پوسيدگي پيشگيري مي‌ کند. شما حتي مي‌ توانيد از اين شگرد براي تشويق کودک تان به غذا خوردن استفاده کنيد و با يک تير 2 نشان بزنيد. هم او را با وعده جايزه دادن يک آدامس خوشمزه به غذا خوردن تشويق کنيد و هم با جويدن آدامس بعد از غذا پوسيدگي دندان‌ هايش را کاهش دهيد.

آدامس و دل ‌درد

چرا بعضي از بچه‌ها بعد از جويدن آدامس دل ‌درد مي‌ گيرند؟ خيلي آسان است هوا. جويدن آدامس باعث نفخ شکم کودک مي ‌شود. چون هنگام جويدن آدامس،‌ مقداري هوا وارد معده کودک مي ‌شود و به اصطلاح هوا را مي‌ خورد. به علاوه گاز شکم در اثر خروج گاز ناشي از شکر هضم نشده نيز به اين ماجرا اضافه مي ‌شود اين اتفاق بيشتر در مورد آدامس‌هاي بدون قند مي ‌افتد و چون هضم نمي ‌شوند، پس از آن هم مي ‌توانند گاز توليد کنند. راه ‌حل آن هم آسان است. بايد روش درست جويدن آدامس را به کودک تان ياد دهيد و به او آموزش دهيد تا با دهان بسته آدامس بجود تا هواي اضافي وارد دستگاه گوارش او نشود.

قورت دادن آدامس

بزرگ ‌تر‌ها به شما مي ‌گفتند اگر آدامست را قورت بدهي "در شکمت باد مي ‌کند" و از اين جور حرف‌ها. شايد شما هم براي اين که فرزندتان آدامسش را قورت ندهد او را از همين چيزها مي ‌ترسانيد ولي واقعيت اين است که اتفاق خيلي بدي هم نخواهد افتاد. آدامس از صمغ اوليه آدامس، نگه ‌دارنده‌ ها، طعم‌ دهنده‌ ها و شيرين‌ کننده‌ ها تشکيل شده است.

اگر فرزندتان آدامسش را قورت دهد، شيرين ‌کننده‌ ها در بدنش جذب مي‌ شوند، همين ‌طور مواد طعم‌ دهنده و نگه‌ دارنده. مي ‌ماند بخش اصلي آدامس که همان صمغ رزيني است. دستگاه گوارش کودک قادر به شکستن اين بخش نيست و بنابراين بخش باقيمانده معمولا سر از توالت درمي ‌آورد و جاي نگراني نيست. اما اگر توده بسيار بزرگي از آدامس (شامل چند توده به هم چسبيده) بلعيده شود و يا آدامس‌هاي زيادي با فواصل زماني کوتاه و پشت سر هم بلعيده شود، مي‌ توانند دستگاه گوارش را مسدود کنند از طرفي اگر جسم خارجي غيرقابل جذبي داخل آدامس قرار داشته باشد که از آن توده بزرگي بسازد، امکان انسداد دستگاه گوارش افزايش پيدا مي‌ کند.

جويدن بعضي آدامس ‌ها براي سلامت دهان و دندان کودکان مفيد است.

اين توصيه‌ها را به ياد داشته باشيد:
* تا زماني که کودک تان مفهوم "آدامست را قورت نده" را درک نمي ‌کند يعني تا حدود 5 سالگي به او اجازه آدامس جويدن ندهيد.
* آدامس‌هاي بدون قند (sugar- free) را براي فرزندتان تهيه کنيد. اين آدامس‌ها دندان‌هاي کودکان را از پوسيدگي در امان مي‌ دارند. اما اجازه ندهيد بيش از يک تا دو عدد از اين آدامس‌ ها را استفاده کنند چون دچار اسهال مي‌ شوند.
* روش آدامس جويدن را به کودک تان آموزش دهيد و از آنها بخواهيد پس از خسته شدن از جويدن آدامس و يا هنگامي که شيريني آن از بين رفت،‌ باقيمانده آدامس را به شما تحويل دهند.

آدامس‌هاي حساسيت ‌زا

براي خيلي از پدر و مادرها پيش آمده است که کودک شان با گلايه و شکايت از آدامسي که جويده است به سراغ شان آمده است و ديده ‌اند که تمام مخاطش قرمز شده است و آفت‌ هايي هم در کنار دهانش پيدا شده است. وقتي سرنخ اين ماجرا را دنبال مي‌ کنيد معمولا به آدامس‌ هاي دارچيني مي ‌رسيد. کودک شما در اين صورت به اين اسانس و اسانس‌هايي مانند اين حساسيت دارد. براي حل اين مشکل ديگر نبايد اين آدامس‌ها را براي فرزندتان بخريد چون به آن حساسيت دارد. قدم دوم اين است که کودکتان را نزد دندانپزشک ببريد تا داروهاي لازم براي رفع حساسيت را براي او تجويز کند.

دکتر عباس منتظري

[ali_shiraz1990]

غذاهای تاثیرگذار بر روی شیر مادر


همان طور که می دانیم مواد غذایی مختلفی که مادر شیرده در طول شبانه روز مصرف می کند بر روی شیر او نیز بی تاثیر نیست.

به گزارش سرویس بهداشت و درمان خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) واحد علوم پزشکی ایران، دكتر سید‌ضیاءالدین مظهری عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشكی ایران با بیان این مطلب اظهار داشت: دل درد، نا آرامی و كولیت كه برخی از شیرخواران دچار آن می ‌شوند، می ‌تواند بر اثر غذایی كه مادر خورده است، به وجود آمده باشد.

همچنین بو و طعم مواد غذایی وارد شده در شیر مادر ممكن است، شیرخوار را نسبت به خوردن شیر بی‌ میل كند.

وی گفت: البته می ‌توان گفت كه چنین رخدادهایی به طور دقیق قابل پیش ‌بینی و پیشگیری نیستند اما این مادران با توجه به نوع مواد غذایی مصرفی و عكس‌العمل فرزند شان، می ‌توانند تصمیم بگیرند كه كدام ماده غذایی را حذف كنند یا از میزان مصرف‌ شان بكاهند.

دكتر مظهری خاطرنشان كرد: برخی از مواد غذایی می‌ تواند طعم و بوی شیر مادر را تغییر دهد كه می ‌توان به سیر، پیاز، كلم، شلغم، لوبیای سبز، حبوبات، ریواس و زردآلو اشاره كرد و احتمال دل‌ دردهای 24 ساعته شیرخوار را به وجود ‌آورد.
در ضمن مصرف زیاد هندوانه، خربزه، هلو و دیگر میوه‌ های نوبرانه، نرسیده و كال در ایجاد اسهال و دل ‌درد كودكان تأثیر می ‌گذارند.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشكی ایران یادآور شد: در بعضی خانواده ‌ها مصرف برخی مواد غذایی توسط مادر در فرزند شیرخوارشان ایجاد حساسیت و آلرژی می ‌كند كه می ‌توان به شیر گاو، تخم‌ مرغ، فرآورده‌ های گوشتی، بادام ‌زمینی و فرآورده ‌های سویا اشاره كرد كه بهتر است از برنامه غذایی حذف شوند.

این متخصص تغذیه تصریح كرد: به ‌طور تجربی مشخص شده مصرف برخی خوراكی‌ ها افزایش‌ دهنده ی شیر مادر است، ولی دلایل علمی درباره آن ها و عملكردشان در چرخه‌ های زیست- ‌شیمیایی و پروسه تولید شیر ارائه نشده است و جمعی از پژوهشگران بر این باورند كه شاید یك عقیده دیرپا و ریشه‌ دار در مورد مصرف آن ها باعث آرامش خیال و اعتماد به نفس بیشتر در مادران می ‌شود.

وی در ادامه افزود: گسترده‌ ترین و اثرگذارترین مواد غذایی كه باعث افزایش شیرمادر می ‌شوند، عبارت هستند از شبدر، بادام، كنجد، شاهدانه، دم‌ كرده رازیانه، شیر، ماست و دوغ، ماءالشعیر، ماهی، كاهو و غلات پرك شده مخصوصاً جوی‌ پرك شده كه توصیه می ‌شود به ‌صورت تلفیق ‌شده در كنار هم مصرف شوند.

[ali_shiraz1990]

نکاتي درباره مصرف چربي در کودکان

اين روزها که چاقي مساله روز است و از ايزومرهاي ترانس، چربي ‌هاي اشباع شده و اثر آن ها بر بيماري‌ هاي قلبي صحبت مي ‌شود، ممکن است عده ‌اي مصرف روغن را بيش از حد کاهش دهند. اگر چه بارها در زمينه اهميت چربي‌ ها براي فعاليت‌ هاي حياتي بدن گفته ‌ايم ولي نکته ‌اي که تاکيد مجدد آن را لازم مي ‌دانم توجه به تغذيه نوزادان و کودکانرشد هستند و غلاف تمام رشته‌ هاي عصبي نياز به چربي دارد. است که مراحل رشد را مي‌ گذرانند. در يک تغذيه مناسب و متعادل، مي توانيم 30 درصد از کل نياز انرژي خود را از چربي‌ ها دريافت کنيم، تنها استثنايي که وجود دارد اين است که نوزادان حتي تا 60 درصد انرژي خود را مي‌ توانند از چربي‌ ها بگيرند، چون در اين سنين سلول‌ هاي مغزي در حال

شير مادر، چربي مورد نياز نوزاد را تا شش ماهگي به طور کامل تامين مي ‌کند. توصيه ‌هاي مهم در تغذيه نوزاد، استفاده از شير مادر از بدو تولد و تغذيه انحصاري او تا پايان شش ماهگي است، يعني تا شش ماه کودک به هيچ غذاي ديگري احتياج ندارد؛ حتي به آب احتياج ندارد و همه ي نياز خود را مي‌ تواند از طريق شير مادر به ‌دست آورد، البته نوع چربي ‌هاي موجود در شير مادر به نوع تغذيه مادر بستگي دارد و اگر مادر در نوع چربي که مصرف مي‌ کند نكات لازم را رعايت کند و کمتر از چربي‌ هاي اشباع شده استفاده کند و روغن‌هاي جامد را کنار بگذارد فرمول شير او متناسب ‌تر مي‌ شود.

ياد آوري مي کنم که به دليل کمبود ويتامين D و A در کشور تجويز قطره ويتامين A و D به نوزادان از 15 روزگي بدو تولد تا دو سالگي الزامي است.

مصرف سبزي و ميوه تازه، ريزمغذي ‌هاي مهمي را به بدن کودک مي رساند و سيستم ايمني او را تقويت مي ‌کند.

کودک بعد از شش ماهگي غذاي کمکي دريافت مي ‌کند چون شير، به تنهايي براي تغذيه وي کافي نيست ولي باز توصيه مهم اين است که تا يک سالگي در هر وعده غذايي اول مادر به او شير بدهد و بعد غذاي کمکي، چون غذاي کمکي هر چه باشد نمي ‌تواند بهتر از شير مادر باشد.

کودک بعد از يک سالگي بيشتر غذا مي‌ خورد و تا پايان دو سالگي هم از شير مادر تغذيه مي ‌شود ولي نگاه به غذاي کودکي که به شدت در حال رشد است اهميت ويژه دارد.

مي ‌دانيم که کودکان علاوه بر رشد سريع، جنب‌ وجوش و تحرک زيادشان نياز آن ها را به مواد پرانرژي بيشتر مي کند، براي همين اگر کودک وزن مناسب قد خود را ندارد، نبايد هيچ‌ گونه محدوديتي در مورد مصرف غذا و چربي داشته باشد.

روش تغذيه کودک و نوع غذاهايي که براي او انتخاب مي ‌کنيم نيز از اهميت ويژه اي برخوردار است چون ذايقه او در همين دوران شکل مي‌ گيرد.
اگر کودک بر اساس کارت پايش رشد، چاق است بايد بدانيم که بازي‌ هاي کودکانه او را به جاي نشستن پاي تلويزيون و کارتون ديدن به بازي‌ هايي پُرتحرک تغيير دهيم؛ تنوع و تعادل را در تغذيه کودکان خود فراموش نکنيم؛ و سعي کنيم ذايقه او از ابتدا با انواع سبزي‌ ها، صيفي‌ ها و ميوه‌ ها آشنا شود.

دکتر ربابه شيخ‌الاسلام - متخصص اپيدميولوژي تغذيه